2019 Mayısında Venedik ten dönüştürücü fikirlerle dönerken en ilginç ve yaratıcı fikirler in sanatçılarda olduğunu düşünerek sadece onları bir araya getiren toplantılar yaptık. Tek tek, ada ada atölyelerini dolaşarak veya çeşitli video röportajlarla ihtiyaçlarını, gelecek hayallerini öğrenmeye çalıştık. Böylece sahayı, malzemeyi ve yapılabilecekleri tespit ettik. O zamandan beri Adalar Sanatçı İnisiyatifi ismiyle açık atölye günleri, sergiler, toplantılar, çalıştay ve sempozyumlar yaptık. Tüm kurumlar arası yazışmaları da bu kurumsal isimle yürüttük.
OSMAN HAMDİ MİSYONU
Sanatçılar, sanat tarihimize bakıldığında, sadece sanatlarını yapmakla kalmadılar. Bunun yanında sıklıkla hocalık yaptılar. Bir çoğu müze müdürlüğü yaptı. Muhtelif yurtdışı sergilere komiserlik yaptılar. Bununla yetinmeyip dergiler, kitaplar çıkarıp, sanat üzerine yazdılar. Hatta müzeler kurdular, kurmaya çalıştılar. Fakat artık içinde bulunduğumuz 21.yy da sanatta tüm kurumlar, kişiler, görevler, uzmanlık alanında tanımlanıyor. Osman Hamdi Misyonunu bugün sanatçıların üstüne yıkmak kültür hayatımıza değerli katkılar sunan cömert insanların kıymetli zamanlarını kötü kullanmak, asli görevlerinden de uzaklaştırmak anlamına gelmektedir.
Bu ve benzeri düşüncelerle 2020 yılının sonuna doğru yeni bir yapılanma önerisi kurucu üyeler tarafından tartışmaya açıldı. Sanatçının yaratıcı düşüncelerini kıymetlendirecek, değerlendirecek, özgürlük alanlarını genişletecek, daima yanında veya arkasında duracak ama asla önünde durmayacak onlara bir şey öğretmeye çalışmayacak, dayanışmayı sağlayacak bir yapılanma ile dünyayı şekillendirmeyi sanatçıların öngörülerine bırakmayı deneyecek bir kolektif düşledik.
Bu fikirler ve denemeler toplumda bir cevap buldu. Bu da sanatsal özgürlük alanlarını genişletecek bir ilerleme modeli nin başarısı konusunda ümitleri tazeliyor.
Ne yazık ki kültürel mirasımız sahipsiz, süratle yok olmaktadır.
Adalar Sanat İnisiyatifi aynı zamanda Adalardan başlayarak bugünün mesneti olan kültür ve sanatın hafıza mekanları üzerinde çalışma yapmalı, toplamalı, saklamalı, korumalı araştırmacıların hizmetine sunacak hale getirmelidir. Tiraje Dikmenle başlayan enstitüsyon yaratma çabaları örneği çoğaltılmalıdır.
Adalar Sanat İnisiyatifi başta adalarda filizlenen orijinal sanat görüşlerini görünür hale getirmek için çeşitli kamusal alanlar da sanata yer aramalı sanata yer açılması için gayret etmeli ve sanatsal mekanların yaratılmasında kolaylaştırıcı olmalı.
Adalar Sanat İnisiyatifi aynı zamanda özel ve ticari alanlarda da sanat için alanlar açılması için çalışmalı.
GÖSTERİ SANATLARI, HAREKET ATÖLYELERİ VE SAHNE SANATLARI Adalar Sanat İnisiyatifi gösteri sanatlarının gelişmesi için deneysel atölyelerin kurulmasına öncülük etmeli ve benzeri çalışmalar yapan guruplar kişiler ve kurumlarla dünya çapında bağlar kurup alış veriş içinde olmalı.
MÜZİK konusunda ticari konser programları dışında kalmış çağdaş bestelerin seslendirilmesi ve tartışılmasında öncülük yapmalı muhtelif belge bilgi eşya ve notaları saklamalı, korumalı gerekirse çoğaltılması için gayret etmeli. Konser salonları yaratmak için mevcut yapılar üzerinde öneriler geliştirmeli. Yüksek müzik izleyicilerinin yetişmesine, geleceğin müzisyenlerinin yetişmesi için teşvik edici girişimlerde bulunmalı.
Bir çok edebiyatçıya esin vermiş yuva olmuş ve olmaya devam eden adaların edebiyat mekanları bir kültür yuvası olarak ele alınmalı, bu kültür duraklarının yaşayan edebiyat alanı olarak konumlanması konusunda fikirler geliştirmeli ve bu yoldaki çabalara destek olmalı.
‘Tasarım Adası’ fikri adaya çok yakışır. Tasarım değerlerimizin sergiler yoluyla topluca değerlendirilmesi, tasnif edilmesi üzerinde çalışılarak yayınlar yoluyla dünyaya sunulması planlanmalıdır.
Salgın nedeniyle moda gösterimleri dijital ortamda yapılmaktadır. Bu gösterilerin ada mimarisiyle bütünleşen filimlerinin yapılması desteklenmelidir. Adalar aynı zamanda moda tasarımına yön verecek inovatif, öngörülü, çağcıl toplantılara ev sahipliği yapmalıdır.
Ada trafikten ari, sakin konumuyla yönetmenlerin gözde platosu olmaya devam etmektedir. Bu filmlerin tasnifi, yıllar boyunca değişen temaları gösterim biçimleri incelemeye sunulmalı bu filmler bulunup saklanmalı sinema dünyasının buluşmaları için ada potansiyelinden yararlanılarak girişimde bulunulmalı.
Adalar Sanat İnisiyatifinin temel amaçları içinde korumacılık sanatın bir dalı olan mimari konularla ilintilidir. Adalarda korumacı STK ların olmaması, sanatın önemli bir dalı olan mimari konuları da gündeme getiriyor. Adalar öncelikli olarak önemli bir ahşap kültürüne sahip ve uzun süre bu kültür mimari bir doku yaratıyordu ve yaşıyordu. Adaların temel unsuru nüfusunu kaybetmesiyle ahşap yapı kültüründeki çöküş anakarayı geriden de olsa takip etti. Adalardaki ahşap yapı yapma kültürünün devamlılığı açısından özel çalışmalar yapılması elzemdir.
Bir yaşam alanı olarak adaların geçmişteki orijinal yavaş şehir kavramlarının canlandırılması ve bu prensiplerin hayata geçirilmesi için çalışmak ve asla ana karaya benzemeyen otantik yapısının korunmaya çalışılması, başka hiçbir yere benzemeyen özel bir yer yapacaktır.
Ada Buluşmaları sadece sanatçılar arasında değil sanat edebiyat müzik ve bu alanları besleyen diğer alanlarda yapılması için öneriler davetler ve girişimlerde bulunmalı. AICA ile dünya kongresinin adada yapılması konusunda başlattığımız girişim ve benzerleri çoğaltılmalı. (Erken müzik kongresi, Şairler buluşması, WAD kutlaması, Tasarım ve Moda haftaları vs)
Yeme içme kültürü tüm dünyada sanat merkezi olma iddiası olan her yerde sanatla kol kola gelişmiştir. Yeme içme ve konukseverlik kültürünün canlandırılması ve sürekliliği için sektördeki insanların mesleki birliği sağlanmalı bu kolektifler aracılığı ile projeler geliştirilmelidir.
Tüm bu çabaların sonucu turizmin gelişeceği ve gelirlerinde artış olacağını biliyoruz. Bu sebeple 100 civarı irili ufaklı ağırlama sektöründeki kurumların da bu gelecek perspektifiyle pozisyon almalarını sağlamalıyız. Böylelikle yoğun bir ziyaretçi alan adalardaki turizm hareketlerini doğru yönetebiliriz.
Bu amaç ve hedefler doğrultusunda gösteri, konser, sergi, toplantı, kongre, sempozyum gibi etkinlikler yapmak kolay olmasa da imkansız değildir. Bu faliyetler Adalar Sanat İnisiyatifinin Adalar için düşlediği gelecek için küçük ipuçları verecektir. Ama asıl hedef bunlardan ziyade, adalarda özgün, yenilikçi sanat görüşlerin serpilip gelişebileceği bir iklimi yaratabilmek ve adaların her bir hücresine nüfuz edebilmek olmalı. Bununla beraber biriktirmek saklamak korumak konuları derinlemesine çalışmalar yapmak memleketimizde eksik olan konulardır.
Adalar TV youtube kanalından evrensel hümanist adalı değerler çerçevesinde yayın yapabilir ve dijital çağda internet üzerinden yapılan her iş (arşiv, sanal müze, sözlü tarih vs ) daha değer kazandığı için dijital çalışmaların en az iki dilde erişebilir olması sağlanmalıdır.
Adalar üzerine yapılan kaynak çalışmaları teşvik edilmeli ve bu çalışmaların dijital ortamda/basılı yayınlanması sağlanmalıdır.
Üç ayda bir yılda dört kere yayınlanacak İngilizce sanat gazetesi/dergisi (Adalar Mevsimi) dünyanın muhtelif kültür merkezlerine gönderilerek adaların bir sanat merkezi olma potansiyeli gösterilmelidir.
Adalara seyahat daha küçük daha hızlı ve daha sık seferlerle ve özel tasarlanmış gemi/gemiciklerle sağlanmalı. Bu transferde ziyaretçiler ne türden bir ada tecrübesi yaşayacakları anlatılmalı.
İskeleler ve adalara transfer noktaları eleştirel gözle elden geçirilmeli, adalara ayak basılan noktalarda ziyaretçiler bilgilendirilmeli.
Ada ziyaretçilerinin adalardan ayrıldıkları noktalarda; halihazırda adalarda cam üfleyen, seramik yapan ve el işçiliğine dayalı nitelikli ada hatıralarını yanlarında götürebilecekleri satış noktaları desteklenmeli, yapımında öncü rolünü oynamalı.
Her faaliyet adalı çocuklarla paylaşılmalı sanata aşina nesillerin yetişmesine vesile olmanın yanında yetenekli çocukların ortaya çıkarılması konusunda eğitimcilerle, kişi ve kurumlarla işbirliği yapılmalı.
Adalı gençler, Adalar Sanat İnisiyatifinin faaliyetlerine gönüllü olarak katılmalı, mevcut sergi gösteri, toplantı, konserler hakkında bilgi verebilecek iyi bir yurttaş iyi bir hemşeri olarak yaşadıkları ortama katkı sunabilecek şekilde hazırlanmalı.
Adalar Sanat İnisiyatifi amaç ve hedefleri doğrultusunda çalışırken en büyük paydaşları bakanlıklar, mülki amirler, yerel yönetimler, diğer kültür kurumları, sivil toplum kuruluşları, şirketler ve ilgili şahıslardır. Ortak çalışma kültürü nün geliştirilmesi başarıyla doğru orantılıdır.